 |
| Field of Play. Sports. Culture. |
Dünyadaki gelişmiş birçok ülkede, medeniyet seviyesinin bir ölçütü olarak görebileceğimiz bisiklet kültürü, ülkemizde de yavaş yavaş gelişiyor. Ülkelerin sosyolojik ve ekonomik ve coğrafi yapılarına göre bisiklet kültürünün gelişmesi farklı hızlarda olabilir. Bu hızı, yaptığınız uygulamalarla kontrol edebilirsiniz. Doğru yolu uygulamanız sizin sorunu nasıl analiz ettiğiniz ya da, ne taraftan baktığınızla alakalıdır.
Mevcut algıda ülkemizdeki bisiklet sorunsalı bisiklet yollarının yetersizliği ve bisiklete binemenin güvenli olmadığı ile ilişkilendiriliyor ve bu bağlamda çözülmeye çalışılıyor. Peki sorun bisiklet yolunun yetersizliği mi yoksa bisiklete binen insan sayısının yetersizliği mi. Sosyal devletlerde tüm hizmetler arz talep dengesine göre öncelik sırasına alınır ve gerçekleştirilir. Yerel yönetimlerimiz bir avuç insanın isteğine göre bisiklet yolları yapmıyor. Yani onları yeterli sayıda toplanmış seçmen olarak görmüyor. Bu nedenle bisiklet yolları yapılsa da, ana güzergahlara yapılıyor ve ihtiyacı karşılayamıyor. Soruna alt yapı sorunu olarak bakarsanız bir kültür geliştirme imkanınız olmuyor. Bu bir şehre kriket sahası yapıp insanların o sahada kriket oynamasını beklemekle aynı. Siz kriket sahası yapıyorsunuz ama insanlar gelip o sahada, futbol oynuyor. Çünkü hakim olan kültür futbol kültürü. Bisiklet yolları da böyle. Belediyeler bisiklet yolu yapıyor insanlar bu yollarda motosiklet kullanıyor, yaya yolu olarak kullanıyor, araba park ediyor.
Peki ne sorun. Nasıl çözülecek. Bundan 30 yıl önce ülkemizde basketbol sporu ulusal lig seviyesinde oynanan ama sokaktaki vatandaşın yeni yeni seyretmeye ve oynamaya başladığı bir spordu. Yeni yeni diyorum çünkü parklarda, hatta, birçok okulun bahçesinde basketbol postası bile yoktu. 90 lı yılların ortasında Efes Pilsen diye bir kulüp, Petar Naumoski diye bir adam tüm ülkeye basketbol diye bir spor olduğunu, bu sporun çok keyifli olduğunu ve uluslararası başarılar elde edilebileceğini kanıtladı. Arkasından Ülker gibi bir dev, Tofaş gibi büyük firmalar geldi. Ülkeye gelen büyük oyuncular ve kazanılan başarılar çocukların ellerinde topu atacak bir kale değil bir pota aramasına neden oldu. Kendine artık Aykut, Metin, Tanju değil Ufuk, Naumoski ya da Tamer diye sesleniyorlardı.
Talbe göre arz vardı artık. Yerel yönetimler, okullar mevcut tesislere ve yeni yapılan tesislere, parklara, birer hatta, birden fazla basketbol sahası yapmaya, başlamışlardı. Kısaca 30 yıl önce bir takımın ve yıldız bir oyuncunun yaktığı bir kıvılcım bu gün kocaman bir ateş olmuştu. Şu an Avrupa'n en iyi iki liginden birine ve birden çok Avrupa kupasına sahibiz. Hatta açık ara en popüler spor olan futboldan çok daha başarılıyız.
Peki bunu bisiklette nasıl yaparız, ne gibi bir fayda, sağlarız. Bisiklet sporu ülkemizde kısıtlı bir çevre tarafından takip edilse de dünya çapında çok büyük bir kitleye hitap eden, büyük paralar dönen bir spor. Özellikle Avrupa'da ve Amerika, kıtasında çok popüler. Bu sporu destekleyen en büyük gelir kaynakları tüm sporlarda, olduğu gibi sponsorlardan geliyor. İş burada başlıyor. Sponsorlar her platformda olduğu gibi verdiği paranın karşılığını almak istiyorlar. Burada da devreye vizyon giriyor. Çünkü firma bisiklete verdiği desteğin nasıl geri alınacağını bilmiyor. Firmaların başındaki pazarlama ve reklam departmanları bu büyük potansiyelin farkında değil. Çünkü yöneticileri ya da çalışanları da bireysel olarak bu sporun büyüklüğünden haberdar değil. Özellikle uluslar arası iş yapan, yurt dışında, büyük ölçekte faaliyet gösteren Koç, Sabancı, Eczacıbaşı gibi büyük firmalar ve marka, sahipleri hem bu sponsor desteğini verebilecek hem de verdiği desteği fazla fazla geri alabilecek firmalar. Ortaya koyulan parayla sağladığı katkıyı ölçtüğünüzde kazanan sadece sponsor olmuyor.
Şimdi bir senaryo yazalım. X firması Y markasına sahip ve Y markası beyaz eşya, kozmetik ya da elektronik gibi bir sektörde faaliyet gösteriyor ve dünyanın dört bir yanına ihracat yapıyor. Her yıl dünya çapında harcadığı reklam bütçesi çift haneli milyon eurolar. Bu ölçekte bir firma orta sınıf bir bisiklet takımını 3-10M€ civarına kurabiliyor. Bu takımda, biri yıldız olmak üzere iyi bisikletçiler bulunabiliyor. Takımınızda olmazsa, olmaz ilk kural toplamda, en az 3 Türk bisikletçi bulundurmak(fazlası da olur). Kurduğunuz bisiklet takımının Word Tour lisansı alabilecek seviyede olduğunu ve katıldığını var sayalım.(mevcut bir Word Tour takımına da sponsor olunabilir) Takımınızda mutlaka klasik denen tek günlük yarışlara ve haftalık turlara en az 2 büyük turlarda ise en az 1 Türk bisikletçi bulunduracaksınız. Bu bisikletçiler takımınızdaki Ufuk Sarıca ve Tamer Oyguç'lar olacak. Takımınıza ekleyeceğiniz bir Naumoski ile hem ülkenin hem de tüm dünyanın gözü üzerinizde olacak. Ülke üzerindeki basketbol etkisi bu şekilde olacak. En çok bir kuşak sonra hatırı sayılır bir bisiklet izleyicisine, çok sayıda bisiklet sporcusuna, günlük hayatta bisikleti bir ulaşım aracı olarak kullanan milyonlara sahip olacaksınız. Bununla birlikte düşen araç kullanımı nedeniyle azalan hava kirliliği ve bisiklete binen sağlıklı bireyler sayesinde düşen sağlık harcamaları da cabası.
Gelelim sponsor ne kazanacak. Bir büyük tur yaklaşık 20 etaptan 3 hafta sürer. Her yıl sırasıyla İtalya, Fransa ve İspanya olmak üzere üç büyük tur düzenlenir. Klasikler ve haftalık turlar hariç bir büyük turda her etapta kaçışa bir bisikletçi göndermeniz demek 5 saatlik bir etabın en az 4 saatinde bisikletçinizin tüm Avrupa'dan Amerika'ya her 5 dk'da bir 20 sn görünmesi demek olacak. Etap içindeki görüntüler hariç, diğer görsel ve yazılı basını, sosyal medyayı saymıyorum bile. Hele ki ritmini bulmuş ve etap galibiyeti almaya başlayan bir takımın medyada alacağı süre %30 artacaktır. Uluslararası medyada takımınızın isminin devamlı yer alması, marka değerinizi de yükselecektir. Bu katma değeri gören Y ve Z firmaları da, çeşitli ölçeklerde bisiklete yatırım yapacaklar ve rekabet artacaktır. Birleşik Arap Emirlikleri'nin sadece ülke tanıtımı için kurmuş oldugu Bahreyn Merida takımı bu piyasanın ne kadar büyük olduğunu ve yatırım yapan herkesin rahatlıkla yer alabileceğini gösteriyor.
Uzun lafın kısası bir spor kültürü yaratmak sadece tesisleşerek değil kitleleri peşinden sürükleyen hareketlerle olur. Devletimizin de desteği ile böyle bir hareketin başlaması için henüz geç kalmış sayılmayız. Sadece devletimiz ve büyük şirketlerimiz değil spor kulüplerimiz de yeni çıkan amatör branşlara destek yasasından faydalanarak bisiklet sporuna destek olurlarsa bu ülkenin çehresini el birliği ile değiştirebileceğimize inanıyorum. Umarım asıl sorunun boş bisiklet yolları değil bisiklete binecek kitleler olduğunu anlayabiliriz.
twitter.com/doganaybora
Mevcut algıda ülkemizdeki bisiklet sorunsalı bisiklet yollarının yetersizliği ve bisiklete binemenin güvenli olmadığı ile ilişkilendiriliyor ve bu bağlamda çözülmeye çalışılıyor. Peki sorun bisiklet yolunun yetersizliği mi yoksa bisiklete binen insan sayısının yetersizliği mi. Sosyal devletlerde tüm hizmetler arz talep dengesine göre öncelik sırasına alınır ve gerçekleştirilir. Yerel yönetimlerimiz bir avuç insanın isteğine göre bisiklet yolları yapmıyor. Yani onları yeterli sayıda toplanmış seçmen olarak görmüyor. Bu nedenle bisiklet yolları yapılsa da, ana güzergahlara yapılıyor ve ihtiyacı karşılayamıyor. Soruna alt yapı sorunu olarak bakarsanız bir kültür geliştirme imkanınız olmuyor. Bu bir şehre kriket sahası yapıp insanların o sahada kriket oynamasını beklemekle aynı. Siz kriket sahası yapıyorsunuz ama insanlar gelip o sahada, futbol oynuyor. Çünkü hakim olan kültür futbol kültürü. Bisiklet yolları da böyle. Belediyeler bisiklet yolu yapıyor insanlar bu yollarda motosiklet kullanıyor, yaya yolu olarak kullanıyor, araba park ediyor.
Peki ne sorun. Nasıl çözülecek. Bundan 30 yıl önce ülkemizde basketbol sporu ulusal lig seviyesinde oynanan ama sokaktaki vatandaşın yeni yeni seyretmeye ve oynamaya başladığı bir spordu. Yeni yeni diyorum çünkü parklarda, hatta, birçok okulun bahçesinde basketbol postası bile yoktu. 90 lı yılların ortasında Efes Pilsen diye bir kulüp, Petar Naumoski diye bir adam tüm ülkeye basketbol diye bir spor olduğunu, bu sporun çok keyifli olduğunu ve uluslararası başarılar elde edilebileceğini kanıtladı. Arkasından Ülker gibi bir dev, Tofaş gibi büyük firmalar geldi. Ülkeye gelen büyük oyuncular ve kazanılan başarılar çocukların ellerinde topu atacak bir kale değil bir pota aramasına neden oldu. Kendine artık Aykut, Metin, Tanju değil Ufuk, Naumoski ya da Tamer diye sesleniyorlardı.
Talbe göre arz vardı artık. Yerel yönetimler, okullar mevcut tesislere ve yeni yapılan tesislere, parklara, birer hatta, birden fazla basketbol sahası yapmaya, başlamışlardı. Kısaca 30 yıl önce bir takımın ve yıldız bir oyuncunun yaktığı bir kıvılcım bu gün kocaman bir ateş olmuştu. Şu an Avrupa'n en iyi iki liginden birine ve birden çok Avrupa kupasına sahibiz. Hatta açık ara en popüler spor olan futboldan çok daha başarılıyız.
Peki bunu bisiklette nasıl yaparız, ne gibi bir fayda, sağlarız. Bisiklet sporu ülkemizde kısıtlı bir çevre tarafından takip edilse de dünya çapında çok büyük bir kitleye hitap eden, büyük paralar dönen bir spor. Özellikle Avrupa'da ve Amerika, kıtasında çok popüler. Bu sporu destekleyen en büyük gelir kaynakları tüm sporlarda, olduğu gibi sponsorlardan geliyor. İş burada başlıyor. Sponsorlar her platformda olduğu gibi verdiği paranın karşılığını almak istiyorlar. Burada da devreye vizyon giriyor. Çünkü firma bisiklete verdiği desteğin nasıl geri alınacağını bilmiyor. Firmaların başındaki pazarlama ve reklam departmanları bu büyük potansiyelin farkında değil. Çünkü yöneticileri ya da çalışanları da bireysel olarak bu sporun büyüklüğünden haberdar değil. Özellikle uluslar arası iş yapan, yurt dışında, büyük ölçekte faaliyet gösteren Koç, Sabancı, Eczacıbaşı gibi büyük firmalar ve marka, sahipleri hem bu sponsor desteğini verebilecek hem de verdiği desteği fazla fazla geri alabilecek firmalar. Ortaya koyulan parayla sağladığı katkıyı ölçtüğünüzde kazanan sadece sponsor olmuyor.
Şimdi bir senaryo yazalım. X firması Y markasına sahip ve Y markası beyaz eşya, kozmetik ya da elektronik gibi bir sektörde faaliyet gösteriyor ve dünyanın dört bir yanına ihracat yapıyor. Her yıl dünya çapında harcadığı reklam bütçesi çift haneli milyon eurolar. Bu ölçekte bir firma orta sınıf bir bisiklet takımını 3-10M€ civarına kurabiliyor. Bu takımda, biri yıldız olmak üzere iyi bisikletçiler bulunabiliyor. Takımınızda olmazsa, olmaz ilk kural toplamda, en az 3 Türk bisikletçi bulundurmak(fazlası da olur). Kurduğunuz bisiklet takımının Word Tour lisansı alabilecek seviyede olduğunu ve katıldığını var sayalım.(mevcut bir Word Tour takımına da sponsor olunabilir) Takımınızda mutlaka klasik denen tek günlük yarışlara ve haftalık turlara en az 2 büyük turlarda ise en az 1 Türk bisikletçi bulunduracaksınız. Bu bisikletçiler takımınızdaki Ufuk Sarıca ve Tamer Oyguç'lar olacak. Takımınıza ekleyeceğiniz bir Naumoski ile hem ülkenin hem de tüm dünyanın gözü üzerinizde olacak. Ülke üzerindeki basketbol etkisi bu şekilde olacak. En çok bir kuşak sonra hatırı sayılır bir bisiklet izleyicisine, çok sayıda bisiklet sporcusuna, günlük hayatta bisikleti bir ulaşım aracı olarak kullanan milyonlara sahip olacaksınız. Bununla birlikte düşen araç kullanımı nedeniyle azalan hava kirliliği ve bisiklete binen sağlıklı bireyler sayesinde düşen sağlık harcamaları da cabası.
Gelelim sponsor ne kazanacak. Bir büyük tur yaklaşık 20 etaptan 3 hafta sürer. Her yıl sırasıyla İtalya, Fransa ve İspanya olmak üzere üç büyük tur düzenlenir. Klasikler ve haftalık turlar hariç bir büyük turda her etapta kaçışa bir bisikletçi göndermeniz demek 5 saatlik bir etabın en az 4 saatinde bisikletçinizin tüm Avrupa'dan Amerika'ya her 5 dk'da bir 20 sn görünmesi demek olacak. Etap içindeki görüntüler hariç, diğer görsel ve yazılı basını, sosyal medyayı saymıyorum bile. Hele ki ritmini bulmuş ve etap galibiyeti almaya başlayan bir takımın medyada alacağı süre %30 artacaktır. Uluslararası medyada takımınızın isminin devamlı yer alması, marka değerinizi de yükselecektir. Bu katma değeri gören Y ve Z firmaları da, çeşitli ölçeklerde bisiklete yatırım yapacaklar ve rekabet artacaktır. Birleşik Arap Emirlikleri'nin sadece ülke tanıtımı için kurmuş oldugu Bahreyn Merida takımı bu piyasanın ne kadar büyük olduğunu ve yatırım yapan herkesin rahatlıkla yer alabileceğini gösteriyor.
Uzun lafın kısası bir spor kültürü yaratmak sadece tesisleşerek değil kitleleri peşinden sürükleyen hareketlerle olur. Devletimizin de desteği ile böyle bir hareketin başlaması için henüz geç kalmış sayılmayız. Sadece devletimiz ve büyük şirketlerimiz değil spor kulüplerimiz de yeni çıkan amatör branşlara destek yasasından faydalanarak bisiklet sporuna destek olurlarsa bu ülkenin çehresini el birliği ile değiştirebileceğimize inanıyorum. Umarım asıl sorunun boş bisiklet yolları değil bisiklete binecek kitleler olduğunu anlayabiliriz.
twitter.com/doganaybora
